Główna siedziba Metropolitan Museum of Art mieści się na Manhattanie, na wschodnim skraju Central Parku. Ma zatem prestiżowy adres 1000 Fifth Avenue. Ten odcinek Piątej Alei, ze względu na zagęszczenie placówek kultury, określa się mianem Mili Muzeów. Jedną czwartą tej mili (400 metrów) zajmuje fasada budynku, który pod względem powierzchni (190 000 m²) jest jednym z największych muzeów sztuki na świecie. Znacznie mniejszy drugi oddział MET, czyli The Cloisters (Klasztory), położony jest w Fort Tryon Park na Górnym Manhattanie. Może on również pochwalić się obszerną kolekcję dzieł sztuki, architektury oraz artefaktami ze średniowiecznej Europy.
Metropolitan Museum of Art – stała kolekcja
Stała kolekcja składa się z ponad dwóch milionów obiektów podzielonych na 17 działów kuratorskich. Obejmuje zarówno dzieła sztuki ze starożytnego Egiptu, Bliskiego Wschodu i klasycznego antyku, jak też obrazy i rzeźby prawie wszystkich europejskich starych mistrzów oraz obszerną kolekcję sztuki amerykańskiej i współczesnej. Są też bogate zbiory sztuki afrykańskiej, azjatyckiej, bizantyjskiej i islamskiej, sztuki Oceanii. Ponadto obejrzymy tam kolekcje instrumentów muzycznych, kostiumów, rzemiosła artystycznego, antycznej broni i zbroi z całego świata. Są nawet kompletne wnętrza: od Rzymu z I wieku po nowoczesny amerykański design. O niesamowitej różnorodności tej kolekcji świadczy obecność np. całej egipsko‑rzymskiej świątyni z Dendur z 10 roku p.n.e., japońskiego drzeworytu Wielka fala w Kanagawie, pięciu z trzydziestu kilku zachowanych na całym świecie Vermeerów, Koncertu Caravaggia, Graczy w karty Paula Cézanne’a czy złotego fortepianu autorstwa Sébastiena Érarda.
Początki Metropolitan Museum of Art
Metropolitan Museum of Art założyła grupa czołowych artystów, polityków i myślicieli. Chcieli oni otworzyć muzeum nie tylko z misją udostępnienia sztuki, ale także niesienia edukacji artystycznej amerykańskiemu narodowi. Akt założycielski uchwaliła legislatura stanu Nowy Jork 13 kwietnia 1870 roku. Muzeum zostało otwarte 20 lutego 1872 r. i mieściło się w budynku przy 681 Fifth Avenue. Zbiory, początkowo składające się z rzymskiego kamiennego sarkofagu i 174 obrazów głównie europejskich mistrzów, szybko jednak przerosły dostępną przestrzeń. Rok później przeniesiono je na West 14th Street, a w 1880 r. trafiły do neogotyckiej siedziby wzniesionej w Central Parku. Od tego czasu oryginalny budynek został znacznie powiększony. Nie można go już dostrzec, gdyż nowe skrzydła i różne dodatki otaczają pierwotną strukturę. Całość jest zlepkiem ponad 20 budowli (pierwsze dobudowano już w 1888 r.), z których większość nie jest widoczna z zewnątrz. Obecna fasada wzdłuż Piątej Alei i główne wejście zostały ukończone w 1926 roku.
Warto przeczytać też: Narodowa Galeria Sztuki w Waszyngtonie
Muzeum jak przedsiębiorstwo
Z racji monumentalnej architektury i znaczenia dla kultury narodowej, budynek znalazł się na liście najważniejszych obiektów historycznych Stanów Zjednoczonych. Jego właścicielem jest miasto Nowy Jork, które zapewnia także media, ogrzewanie i pokrywa część kosztów eksploatacji. Natomiast zbiory należą do prywatnej korporacji stypendystów i dobroczyńców, liczącej około 950 osób. Muzeum jest zarządzane przez radę powierników, złożoną z kilkudziesięciu członków, w tym – z urzędu – kilku przedstawicieli miasta.
Zbiory nieustannie powiększają się dzięki legatom i darowiznom. Chyba największą było blisko 3000 dzieł przekazanych przez Fundację Roberta Lehmana (tego od banku Lehman Brothers, który spektakularnie zbankrutował w 2008 roku). Można je od 1975 roku oglądać w skrzydle noszącym imię fundatora. MET otrzymało także darowiznę w wysokości 125 milionów dolarów od rodziny Tangów. W zamian nazwało ich imieniem galerię sztuki nowoczesnej i współczesnej. Muzeum jest więc także przedsiębiorstwem wartym grubo ponad 3 miliardy dolarów, z dość zawikłaną strukturą kierowniczą i właścicielską. Od 1954 roku jest również sceną koncertów, wykładów i wydarzeń artystycznych, a ich program rozrósł się do niemal 200 imprez w każdym sezonie.
Album Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku
Album Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku to pierwsze na polskim rynku tak wnikliwe opracowanie zbiorów malarstwa w MET. Ponad 1000 kolorowych reprodukcji pokazuje 500 arcydzieł i ich detale. Prace te tworzyli na przestrzeni pięciu tysięcy lat przedstawiciele kultur z całego globu: starożytnego Egiptu, antycznej Grecji i Rzymu, Bizancjum, Europy, Afryki, Persji, Japonii, subkontynentu indyjskiego, obu Ameryk, a nawet z Australii. Na imponującej liście największych europejskich i północnoamerykańskich mistrzów znalazły się nazwiska, takie jak: El Greco, Rafael, Tycjan, Botticelli, Bronzino, Caravaggio, Turner, Velázquez, Goya, Rubens, Rembrandt, Bruegel, Vermeer, Monet, Manet, van Gogh, Gauguin, Cèzanne, Degas, Matisse, Picasso, Pollock czy Warhol.
Pozycja dla koneserów
Autorką opracowania jest Kathryn Calley Galitz, badaczka sztuki francuskiej końca XVIII i początku XIX wieku, wykładowczyni historii sztuki na kilku amerykańskich uczelniach. Prezentowane dzieła ułożyła w porządku w przybliżeniu chronologicznym, od zarania cywilizacji po współczesność, bez względu na położenie geograficzne czy kulturowe. W ten sposób powstała zaskakująca wizualna oś czasowa malarstwa – od najwcześniejszych przykładów, znajdowanych na naczyniach ceramicznych wykonanych ponad pięć tysięcy lat temu, po płótna, na których farba ledwie zdążyła wyschnąć. Prace te – uwolnione od ograniczeń nałożonych przez fizyczny układ muzeum – nabierają zatem nowych znaczeń. Chronologiczne zestawienie ich ze sobą odkrywa też niespodziewane związki między obiektami, które powstawały w różnych obszarach cywilizacyjnych. To pozycja wręcz obowiązkowa dla wszystkich koneserów sztuki.
W artykule wykorzystano ilustracje znajdujące się w albumie Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku na stronach: 95 ,192–193; 265; 349; 350–351; 368; 374; 409; 516–517.
Przeczytaj również: Luwr – świątynia sztuki
Tadeusz Deptuła
Z wykształcenia – dziennikarz, z pasji – miłośnik sztuki, książek i podróży. Przez 18 lat związany był z Telewizją Polską. Jednocześnie współpracował z wieloma tytułami prasowymi. Zamieścił tam setki wywiadów z ludźmi polityki i kultury, recenzje filmów i książek oraz fotoreportaże z wielu krajów świata. Przetłumaczył album „ORNAMENT. Wielka kolekcja”, organizował wystawy malarstwa G.J. Tribowskiego. Od 15 lat jest zastępcą dyrektora ds. handlu i marketingu w Wydawnictwie ARKADY.
