Jak zaprojektować kuchnię? To wyzwanie nawet dla architektów wnętrz. Zrobienie tego samodzielnie jest ambitnym pomysłem. Trudności zaczynają się, kiedy musimy skonfrontować marzenia z możliwościami. Etapem, który zniechęca inwestorów jest konieczność prawidłowego poprowadzenia ważnych instalacji, bez których z kuchni nie będzie można korzystać. Nawet wybór mebli i sprzętów AGD wydaje się przyjemnością, a sprawia problemy. Bo jak wybrać baterię czy zlewozmywak, kiedy mamy tyle możliwości? W razie wątpliwości lub kłopotów, można zasięgnąć rady specjalistów w marketach budowlanych lub znajomych, którzy projektowanie kuchni mają za sobą.
Krok 1: Jak zaprojektować kuchnię? Najpierw instalacje!
Projektowanie pomieszczenia należy zacząć od zaplanowania niezbędnych instalacji. Projekt trzeba dobrze przemyśleć, aby na późniejszych etapach nie trzeba było od nowa skuwać podłogi czy niszczyć ścian. W przypadku kuchni niezbędne są instalacje elektryczna, wodno‑kanalizacyjna, gazowa oraz wentylacja.
Wentylacja
Prawidłowo działający system wentylacji dba o jakość powietrza w kuchni i zapobiega przedostawaniu się zapachów i zanieczyszczeń do innych pomieszczeń. Ma to ogromne znaczenie szczególnie w przypadku kuchni połączonej z salonem. Projektując wentylację, trzeba wziąć pod uwagę na przykład to, czy w kuchni jest okno (w pomieszczeniach bez okna wydajność wentylacji musi być wyższa). Nie każdy wie, że istotne jest też, czy mamy kuchenkę gazową czy elektryczną. Przepisy dotyczące wydajności wentylacji w kuchni z kuchenką na gaz są bardziej restrykcyjne. Jeśli używamy kuchenki elektrycznej, powinniśmy odprowadzać co najmniej 50 m3 zużytego powietrza na godzinę. W przypadku kuchenki gazowej dolna granica wynosi 70 m3 na godzinę.
Okap czy pochłaniacz?
Tradycyjny okap nad płytą grzewczą jest częścią wentylacji grawitacyjnej, zatem podłączamy go do kanału wentylacyjnego, który (wykorzystując różnicę ciśnień w kominie) odprowadza zużyte, ciepłe powietrze na zewnątrz budynku. Okapu nie należy mylić z pochłaniaczem, nazywanym okapem bez komina, gdyż ten nie jest podłączony do wentylacji. Urządzenie działa w obiegu zamkniętym – powietrze po przefiltrowaniu (pochłaniacz wyposażony jest w filtr węglowy) wraca do pomieszczenia. Nieodzownym elementem instalacji wentylacyjnej jest też kratka – otwarta, z żaluzją lub autoaktywna (anemostat), która reguluje przepływ powietrza w wybranym kierunku.
Instalacja elektryczna
W przypadku kuchni, dostępu do prądu potrzebuje zarówno oświetlenie, jak i sprzęty AGD. Rozmieszczenie gniazd i łączników powinno zapewniać jednocześnie wygodę i bezpieczeństwo użytkowania. Gniazda dedykowane dużym sprzętom AGD, takim jak zmywarka, lodówka czy piekarnik, należy umieścić niedaleko, ale najlepiej nie bezpośrednio za sprzętami, np. w szafce obok. Dzięki temu w przypadku usterki lub konieczności odłączenia sprzętu, będziemy mieli do nich swobodny dostęp. Gniazda przeznaczone do podłączenia mniejszych urządzeń, np. czajnika elektrycznego, tostera czy ekspresu do kawy powinny znajdować się nad blatem kuchennym w odległości 100–120 cm od podłogi (przy standardowej wysokości blatu 80–90 cm). Lepiej zaplanować ich więcej, aby mieć możliwość korzystania z kilku urządzeń jednocześnie. Gniazdka umieszczone w pobliżu strefy zmywania muszą być bryzgoszczelne, czyli mieć zintegrowaną klapkę oraz klasę szczelności IP44.
Ilość obwodów elektrycznych
Należy zwrócić również uwagę na ilość obwodów elektrycznych. Duże sprzęty AGD powinniśmy podłączyć do innego obwodu niż resztę urządzeń. Specjaliści zalecają nawet, aby w kuchni wykonać kilka obwodów. Zwłaszcza, jeśli mamy wiele sprzętów, których moc jest większa niż 2000 W. Pozwoli to zminimalizować ryzyko uszkodzenia instalacji i uniknąć sytuacji, w której przy jednoczesnym użytkowaniu piekarnika, zmywarki i czajnika elektrycznego „wyskoczą korki”. Dobrze jest mieć w kuchni przynajmniej jedno gniazdko z USB, aby móc podłączyć smartfon, laptop lub tablet. Jeśli w kuchni ma być wyspa, do niej również trzeba doprowadzić prąd. Nawet w przypadku, kiedy będzie pełnić tylko funkcję dodatkowego blatu (bez umieszczania w niej większych stałych sprzętów), przyda się na niej gniazdko do podłączenia np. blendera. Na wyspie sprawdzi się przedłużacz do montażu wpuszczanego (przedłużacz biurkowy) umieszczony bezpośrednio w blacie. Wyposażony jest w gniazda przyłączeniowe oraz klapkę, dzięki której na co dzień gniazdek w ogóle nie widać.
Co należy oświetlić?
Częścią instalacji elektrycznej jest też oświetlenie, a w kuchni projektuje się zazwyczaj kilka jego rodzajów w różnych strefach. Oświetlenia wymagają blat roboczy, wyspa, strefa gotowania i spożywania posiłków. W zależności od projektu montuje się więc oświetlenie punktowe, lampy wiszące (np. nad stołem jadalnianym lub wyspą), a także listwy LED podświetlające szafki lub blat pod ścianą. Włączniki światła powinny znajdować się przy wejściu, ok. 15 cm od drzwi na wysokości ok. 120–140 cm od podłogi.
Dowiedz się więcej: Jak dobrze zaplanować gniazdka elektryczne w kuchni?
Instalacja wodno‑kanalizacyjna
Jest w kuchni kluczowa. Ma zapewnić zarówno dopływ wody, jak i odpływ ścieków (oraz wrzucanych do zlewu zanieczyszczeń) do kanalizacji. Przyłącze jest niezbędne głównie do funkcjonowania zlewozmywaka i zmywarki (a także lodówki, jeśli jest wyposażona w kostkarkę do lodu). Jeżeli w kuchni będzie pralka, też będzie wymagała dopływu wody. Zlewozmywak potrzebuje ujęcia wody ciepłej i zimnej, które powinno być zamontowane na wysokości ok. 60 cm od podłogi, mniej więcej na środku szafki. Zmywarka potrzebuje doprowadzenia wody zimnej. Odpływ wody najczęściej podłącza się do przewodu kanalizacyjnego przy zlewozmywaku.
Zawory najwygodniej umieścić w szafce obok, unikając zagięcia przewodów łączących. Instalację wodno‑kanalizacyjną prowadzi się przeważnie w ścianie. Inaczej jest w przypadku kuchni z wyspą, na której umieszczone są zlewozmywak i zmywarka. Wtedy rury prowadzone są w podłodze. Należy pamiętać, aby nie znajdowały się one zbyt daleko od pionu. Instalacja kanalizacyjna (odpływ) powinna być umieszczona ok. 45 cm od podłogi i mieć minimum 5-stopniowy spadek.
Instalacja gazowa
Mimo że coraz częściej konsumenci wybierają elektryczne płyty grzewcze, część z nich nadal gotuje na płytach gazowych (chociażby ze względów finansowych). W tym przypadku w kuchni niezbędna będzie instalacja gazowa. W blokach mieszkalnych z doprowadzoną siecią gazową korzystamy z gazu ziemnego. Ze względów bezpieczeństwa montaż przyłącza gazu powinien wykonać specjalista z uprawnieniami (przy wyłączonym dopływie prądu). Przed podłączeniem kuchenki gazowej należy ją odpowiednio wypoziomować, a następnie stosować się do zaleceń zawartych w instrukcji konkretnego urządzenia.
Krok 2: Jak zaprojektować kuchnię? Wykańczamy ściany i podłogi
Wykończenie ścian i podłóg to kwestia indywidualna. Wybór materiałów podyktowany jest gustem właścicieli i stylem aranżacji kuchni. Niezależnie od tego należy pamiętać, że kuchnia to pomieszczenie narażone na działanie szkodliwych czynników, takich jak woda, para wodna oraz zanieczyszczenia powstające podczas gotowania i przyrządzania posiłków (np. tłuszcz). Decydując się na konkretny produkt do wykończenia ścian czy podłóg sprawdźmy, czy możemy go stosować w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności. Dla własnej wygody warto wybrać ten, który łatwo utrzymać w czystości, szczególnie w strefie przy zlewozmywaku i płycie grzewczej. Często stosowanym rozwiązaniem jest zabezpieczenie ściany nad blatem panelem szklanym lub z pleksi, co ułatwia jej czyszczenie. W kuchni połączonej z salonem można zdecydować się na wybór jednakowej podłogi w całej strefie dziennej lub optycznie ją podzielić, wybierając np. parkiet w salonie i płytki w kuchni. Szukając płytek warto zwrócić uwagę na te z antypoślizgową powierzchnią.
Krok 3: Jak zaprojektować kuchnię? Wybieramy meble i blat
Wybór mebli do kuchni to jedna z najtrudniejszych decyzji i nie chodzi jedynie o ich styl. Meble na wymiar czy z katalogu – to częsty dylemat. Zabudowa szyta na miarę to doskonałe rozwiązanie w przypadku kuchni małych i nieustawnych, a także wtedy, jeśli chcielibyśmy mieć coś innego niż wszyscy. Meble z katalogu są zazwyczaj tańsze i szybciej dostępne. Kolejnym krokiem jest zaprojektowanie wnętrza półek i szafek. Sprawdzą się tu gotowe systemy koszy, które pomogą uporządkować naczynia, kuchenne przybory i produkty spożywcze, a także wykorzystać trudno dostępne miejsca (np. w narożnikach szafek). Blat kuchenny powinien być nie tylko atrakcyjny wizualnie, ale przede wszystkim wytrzymały i odporny na codzienne użytkowanie. Zastanówmy się też, ile czasu będziemy w stanie poświęcić na jego pielęgnację i ewentualne odświeżanie.
Krok 4: Planujemy strefę zmywania
W strefie zmywania najważniejszą kwestią jest wybór zlewozmywaka. Musimy podjąć decyzję o sposobie jego montażu, materiale wykonania i wielkości. Jaki zlew wybrać – nakładany na blat, wpuszczany czy podwieszany. Jego wielkość zależy od tego czy w kuchni jest zmywarka. Jeśli ją mamy, wystarczy nam model 1- lub 1,5–komorowy. Przy braku zmywarki zaleca się montaż 2‑komorowego zlewozmywaka z dużym ociekaczem. Do wyboru są m.in. zlewozmywaki ze stali nierdzewnej, granitowe i ceramiczne.
Przeczytaj więcej: Jak dobrać baterię do zlewozmywaka? To musisz wiedzieć
Krok 5: Wybieramy AGD
Decyzję o dużym sprzęcie AGD trzeba podjąć na wstępnym etapie projektowania kuchni. Możemy wybrać modele wolnostojące lub do zabudowy. Sprzęty wolnostojące są przeważnie tańsze. Dużo łatwiej je też wymienić, jeśli się zepsują. Niewątpliwą zaletą AGD do zabudowy jest możliwość całkowitego ich ukrycia za frontami szafek. W ten sposób uzyskujemy stylową i „czystą” powierzchnię. Ponadto urządzenia do zabudowy możemy zamontować na różnych wysokościach i w różnych konfiguracjach (np. dwa lub trzy urządzenia obok siebie). To rozwiązanie wygodne i bezpieczne (szczególnie jeśli w domu są dzieci).
Przeczytaj również: Wygodna kuchnia – jak ją urządzić? Poznaj zasady ergonomii
